Pompa ciepła monoblok czy split? Kompleksowy poradnik, który pomoże Ci wybrać idealne rozwiązanie

* Budowa: Pompa ciepła monoblok to jedno, zintegrowane urządzenie montowane na zewnątrz. Pompa split składa się z dwóch jednostek: zewnętrznej i wewnętrznej.
* Montaż: Instalacja monobloku jest zazwyczaj szybsza i prostsza, ponieważ nie wymaga ingerencji w układ chłodniczy.
* Uprawnienia: Montaż pompy ciepła split wymaga od instalatora posiadania certyfikatu F-gazowego, co może wpłynąć na dostępność i koszt ekipy.
* Szczelność: Monoblok ma hermetycznie zamknięty układ chłodniczy, co minimalizuje ryzyko wycieku czynnika chłodniczego. W systemach split połączenia są wykonywane na miejscu, co tworzy potencjalne punkty nieszczelności.
* Elastyczność: System split oferuje większą elastyczność w rozmieszczeniu komponentów, co jest zaletą przy ograniczonej przestrzeni.
* Koszty: Choć ceny urządzeń bywają zbliżone, całkowity koszt montażu pompy ciepła monoblok a split może się różnić ze względu na złożoność instalacji i wymagane uprawnienia.
* Ochrona przed zamarzaniem: Monoblok wymaga zabezpieczenia instalacji wodnej przed zamarzaniem, podczas gdy w splicie między jednostkami krąży czynnik chłodniczy, odporny na niskie temperatury.

Decyzja o wyborze systemu ogrzewania to jeden z kluczowych momentów podczas budowy lub modernizacji domu. W erze rosnącej świadomości ekologicznej i poszukiwania oszczędności, pompy ciepła stały się rozwiązaniem numer jeden. Stajesz jednak przed fundamentalnym pytaniem: pompa ciepła monoblok czy split? Wybór ten wpłynie nie tylko na koszty inwestycji, ale także na komfort użytkowania, wydajność i przyszłe wydatki serwisowe.

• • Która pompa ciepła jest tańsza, monoblok czy split?
  • Ceny samych urządzeń są często porównywalne. Jednak całkowity koszt inwestycji może być niższy w przypadku monobloku ze względu na prostszy i szybszy montaż, który nie wymaga specjalistycznych uprawnień F-gazowych.
  • Czy do montażu pompy ciepła potrzebne są specjalne uprawnienia?
  • Tak, ale tylko w przypadku pomp ciepła typu split. Instalator musi posiadać certyfikat F-gazowy, ponieważ pracuje z obiegiem czynnika chłodniczego. Montaż monobloku może wykonać doświadczony hydraulik.
  • Która pompa jest bardziej wydajna?
  • Wydajność obu typów pomp, mierzona współczynnikiem COP/SCOP, jest na bardzo podobnym poziomie dla urządzeń tej samej klasy. Kluczowy jest prawidłowy dobór mocy do budynku i profesjonalny montaż, a nie sam typ konstrukcji.
  • Która pompa jest głośniejsza?
  • W obu przypadkach głównym źródłem hałasu jest jednostka zewnętrzna (wentylator i sprężarka). W przypadku pompy split część hałaśliwych komponentów może znajdować się w jednostce wewnętrznej, co teoretycznie czyni jednostkę zewnętrzną nieco cichszą. W praktyce różnice są minimalne i zależą od konkretnego modelu.
  • Czy pompa ciepła monoblok może zamarznąć zimą?
  • Istnieje takie ryzyko, ponieważ między jednostką zewnętrzną a budynkiem przepływa woda. Dlatego kluczowe jest zastosowanie odpowiednich zabezpieczeń, takich jak zawory antyzamrożeniowe, glikol w obiegu lub systemy podtrzymania zasilania.
  • Jaka pompa ciepła do domu 150m2: monoblok czy split?
  • Do dobrze ocieplonego domu o tej powierzchni oba rozwiązania będą odpowiednie. Wybór zależy od innych czynników: dostępnego miejsca na zewnątrz, budżetu na instalację oraz dostępności certyfikowanych instalatorów w Twojej okolicy.
  • Który typ jest mniej awaryjny?
  • Pompy monoblokowe, ze względu na fabrycznie zamknięty i sprawdzony układ chłodniczy, są teoretycznie mniej narażone na błędy montażowe i wycieki czynnika. Awarie w pompach split często wynikają z nieprawidłowo wykonanych połączeń chłodniczych.

Pompa ciepła monoblok: Wszystko w jednym miejscu

Wyobraź sobie zaawansowane urządzenie grzewcze, w którym cały skomplikowany układ technologiczny – sprężarka, parownik, skraplacz i zawór rozprężny – został zamknięty w jednej, hermetycznej obudowie. To właśnie jest pompa ciepła typu monoblok. Cały układ chłodniczy jest zmontowany, napełniony i przetestowany pod kątem szczelności jeszcze w fabryce. Twoim zadaniem, a właściwie instalatora, jest jedynie podłączenie jej do instalacji centralnego ogrzewania (C.O.) i ciepłej wody użytkowej (C.W.U.) w budynku.

Uproszczony schemat instalacji monoblok:

• Jednostka zewnętrzna (monoblok) <==> Rury z wodą grzewczą <==> Budynek (rozdzielacz, bufor ciepła, zasobnik C.W.U.)

Kluczowe zalety pomp monoblokowych

• Szybkość i prostota montażu: Ponieważ nie ma potrzeby ingerencji w układ chłodniczy, instalacja jest znacznie szybsza. Z mojego doświadczenia wynika, że sprawna ekipa jest w stanie zamontować i uruchomić takie urządzenie w ciągu jednego dnia.
• Wysoka szczelność i niezawodność: Fabryczne zamknięcie układu chłodniczego niemal do zera eliminuje ryzyko wycieku czynnika chłodniczego, które jest jedną z częstszych przyczyn awarii w pompach ciepła. To przekłada się na mniejsze koszty serwisu i większy spokój.
• Brak konieczności posiadania uprawnień F-gazowych: To ogromna zaleta. Możesz zatrudnić dowolnego, kompetentnego instalatora systemów grzewczych, co zwiększa konkurencję i może obniżyć cenę usługi.
• Oszczędność miejsca wewnątrz budynku: Cała technologia znajduje się na zewnątrz. W kotłowni lub pomieszczeniu technicznym potrzebujesz jedynie miejsca na bufor ciepła i zasobnik C.W.U.

Ograniczenia i wady rozwiązania monoblok

• Ryzyko zamarznięcia: Pomiędzy jednostką zewnętrzną a budynkiem krąży woda, która zimą może zamarznąć w przypadku długiej przerwy w dostawie prądu. Konieczne jest stosowanie zabezpieczeń, takich jak zawory spustowe antyzamrożeniowe lub napełnienie zewnętrznego obiegu roztworem glikolu. Glikol nieznacznie obniża jednak wydajność układu.
• Większe gabaryty jednostki zewnętrznej: Ponieważ mieści ona wszystkie komponenty, jest zazwyczaj większa i cięższa od jednostki zewnętrznej pompy typu split o tej samej mocy.
• Potencjalne straty ciepła: Rury prowadzące wodę grzewczą od jednostki zewnętrznej do budynku muszą być bardzo dobrze zaizolowane, aby zminimalizować straty ciepła po drodze, zwłaszcza na dłuższych odcinkach.

Pompa ciepła split: System dzielony dla większej elastyczności

Pompa ciepła typu split, jak sama nazwa wskazuje, jest podzielona na dwie części. Na zewnątrz domu montujemy jednostkę zawierającą wentylator, parownik i sprężarkę. Wewnątrz, w pomieszczeniu technicznym, znajduje się druga jednostka – hydrobox – w której umieszczono skraplacz i pompę obiegową. Obie jednostki połączone są cienkimi rurkami miedzianymi, w których krąży czynnik chłodniczy (tzw. F-gaz).

Uproszczony schemat instalacji split:

• Jednostka zewnętrzna <==> Rury z czynnikiem chłodniczym <==> Jednostka wewnętrzna (hydrobox) <==> Instalacja C.O./C.W.U.

Główne korzyści z wyboru systemu split

• Większa elastyczność montażu: Jednostka zewnętrzna jest mniejsza i lżejsza, co ułatwia znalezienie dla niej odpowiedniego miejsca. Jednostkę wewnętrzną można zamontować w kotłowni, garażu czy pralni. Odległość między jednostkami może wynosić nawet kilkanaście metrów.
• Brak ryzyka zamarznięcia instalacji: Pomiędzy jednostkami krąży czynnik chłodniczy, który jest odporny na bardzo niskie temperatury. Nie ma więc obaw o zamarznięcie obiegu podczas awarii zasilania zimą.
• Mniejsze straty ciepła na zewnątrz: Transport energii w postaci sprężonego gazu jest bardziej efektywny niż transport gorącej wody na tym samym odcinku. Straty ciepła na połączeniu między jednostkami są minimalne.
• Cichsza praca (teoretycznie): Czasami sprężarka, będąca jednym z głośniejszych elementów, umieszczona jest w jednostce wewnętrznej, co może nieznacznie obniżyć poziom hałasu generowanego na zewnątrz.

Na co uważać przy pompach ciepła typu split

• Wymóg uprawnień F-gazowych: To największe wyzwanie. Montaż musi być wykonany przez certyfikowanego instalatora. Błąd ludzki podczas lutowania, kielichowania rurek czy napełniania układu może prowadzić do nieszczelności i kosztownych napraw. Znalezienie dobrego fachowca z uprawnieniami bywa trudniejsze i droższe.
• Potencjalna nieszczelność: Każde połączenie wykonane na miejscu budowy to potencjalny punkt wycieku czynnika chłodniczego. Nawet niewielki ubytek znacząco obniża wydajność pompy ciepła, a jego uzupełnienie jest kosztowne.
• Dłuższy i bardziej skomplikowany montaż: Proces instalacji obejmuje prowadzenie rur chłodniczych, próby szczelności, wykonanie próżni w układzie i napełnienie go czynnikiem. To wszystko wydłuża czas pracy ekipy.
• Zajmuje miejsce wewnątrz: Jednostka wewnętrzna, choć często estetyczna, wymaga wygospodarowania przestrzeni w budynku.

Monoblok vs Split: Porównanie kluczowych parametrów

Aby podjąć świadomą decyzję, przeanalizujmy najważniejsze różnice w bezpośrednim starciu. Zamiast teoretycznych rozważań, skupmy się na praktycznych aspektach, które realnie wpłyną na Twoją inwestycję.

Proces montażu i wymagane uprawnienia

To fundamentalna różnica. W przypadku monobloku, instalator przywozi gotowe, hermetyczne urządzenie. Jego praca ogranicza się do postawienia go na fundamencie, podłączenia rur z wodą do instalacji C.O. w budynku oraz podpięcia zasilania. Prace te może wykonać każdy doświadczony hydraulik z uprawnieniami elektrycznymi.

Przy instalacji pompy split, proces jest znacznie bardziej złożony. Instalator musi połączyć obie jednostki rurami miedzianymi, co często wymaga lutowania. Następnie przeprowadza próbę szczelności azotem, wytwarza w układzie próżnię za pomocą specjalnej pompy, a na końcu precyzyjnie napełnia go czynnikiem chłodniczym. Każdy z tych etapów wymaga specjalistycznego sprzętu i, co najważniejsze, certyfikatu F-gazowego. W praktyce oznacza to, że wybór ekipy montażowej jest ograniczony, a koszt ich pracy może być wyższy.

Koszty inwestycyjne i eksploatacyjne w praktyce

Porównajmy szacunkowe koszty całkowite dla dwóch scenariuszy. Pamiętaj, że są to wartości uśrednione i mogą się różnić w zależności od regionu, wybranego producenta i standardu wykonania.

Scenariusz A: Nowy, dobrze zaizolowany dom 120 m² (zapotrzebowanie na moc ok. 6 kW)

| Element | Pompa Ciepła Monoblok | Pompa Ciepła Split |
| : | : | : |
| Koszt urządzenia | 25 000 zł | 24 000 zł |
| Zasobnik C.W.U. + bufor | 7 000 zł | 7 000 zł |
| Materiały instalacyjne | 3 000 zł | 4 000 zł |
| Robocizna | 4 000 zł | 6 000 zł |
| Suma (szacunkowa) | 39 000 zł | 41 000 zł |

Scenariusz B: Modernizowany dom 200 m² (zapotrzebowanie na moc ok. 10 kW)

| Element | Pompa Ciepła Monoblok | Pompa Ciepła Split |
| : | : | : |
| Koszt urządzenia | 35 000 zł | 34 000 zł |
| Zasobnik C.W.U. + bufor | 9 000 zł | 9 000 zł |
| Materiały instalacyjne | 4 000 zł | 5 500 zł |
| Robocizna | 5 000 zł | 7 500 zł |
| Suma (szacunkowa) | 53 000 zł | 56 000 zł |

Jak widać, choć ceny samych urządzeń są podobne, to koszt montażu pompy ciepła split jest zazwyczaj wyższy ze względu na większą pracochłonność i konieczność użycia specjalistycznych narzędzi. Różnica w kosztach eksploatacyjnych jest pomijalna, o ile obie pompy są prawidłowo dobrane i zainstalowane.

Wydajność i głośność pracy w różnych warunkach

Współczesne pompy ciepła, zarówno monoblokowe, jak i split, osiągają bardzo zbliżone współczynniki wydajności (COP i sezonowy SCOP). Mit o wyższości jednego rozwiązania nad drugim pod tym względem dawno został obalony. Wydajność pompy ciepła monoblok zimą nie ustępuje modelom split tej samej klasy. Kluczem do efektywności jest dobór urządzenia o odpowiedniej mocy do strat ciepła budynku oraz współpraca z niskotemperaturowym systemem grzewczym, takim jak ogrzewanie podłogowe.

Jeśli chodzi o głośność, producenci podają poziomy mocy akustycznej dla jednostek zewnętrznych. W praktyce obserwujemy, że różnice między czołowymi modelami monoblok i split są niewielkie. Ważniejsze od typu konstrukcji jest umiejscowienie jednostki – z dala od okien sypialni i z zachowaniem odpowiedniej odległości od granicy działki sąsiada.

Potencjalne ryzyko awarii i koszty serwisu

Tu szala przechyla się na korzyść monobloków. Fabrycznie wykonany i przetestowany układ chłodniczy to gwarancja szczelności na lata. W systemach split najsłabszym ogniwem są połączenia wykonywane przez instalatora. Nieszczelność oznacza spadek wydajności, a w skrajnym przypadku konieczność wezwania serwisu F-gazowego, co wiąże się z kosztami rzędu kilkuset, a nawet ponad tysiąca złotych za zlokalizowanie wycieku i ponowne napełnienie układu.

Którą pompę ciepła wybrać do swojego domu?

Ostateczny wybór zależy od Twojej konkretnej sytuacji. Przeanalizujmy dwa typowe scenariusze.

Scenariusz 1: Nowoczesny, dobrze zaizolowany dom

Masz sporo miejsca wokół domu, a kotłownia nie jest zbyt duża. Zależy Ci na szybkiej, bezproblemowej instalacji i minimalnym ryzyku awarii w przyszłości. W takim przypadku pompa ciepła monoblok będzie prawdopodobnie lepszym wyborem. Jej montaż jest prostszy, tańszy i nie wymaga szukania wyspecjalizowanej ekipy z uprawnieniami F-gazowymi.

Scenariusz 2: Modernizowany budynek ze starszą instalacją

Dysponujesz ograniczoną przestrzenią na zewnątrz, a jednostka zewnętrzna musi stanąć w nietypowym miejscu, daleko od kotłowni. Chcesz, aby jednostka zewnętrzna była jak najmniejsza i jak najlżejsza. Tutaj elastyczność pompy ciepła split może okazać się kluczowa. Pozwoli na optymalne rozmieszczenie komponentów, nawet jeśli odległość między nimi będzie znaczna. Musisz jednak znaleźć naprawdę godnego zaufania instalatora z certyfikatem F-gazowym.

Checklista wyboru: Odpowiedz na 7 pytań przed podjęciem decyzji

Zanim zadzwonisz do instalatora, weź kartkę i odpowiedz szczerze na poniższe pytania. Twoje odpowiedzi będą najlepszym drogowskazem.

1. Ile miejsca masz wokół domu? Jeśli masz swobodę w wyborze lokalizacji, monoblok nie będzie problemem. Jeśli miejsce jest ograniczone, mniejsza jednostka zewnętrzna split może być jedynym rozwiązaniem.
2. Jak dużą przestrzeń możesz wygospodarować wewnątrz? Pamiętaj, że split wymaga miejsca na jednostkę wewnętrzną (hydrobox), która ma rozmiary wiszącego kotła gazowego.
3. Czy masz już sprawdzoną ekipę instalacyjną? Jeśli tak, zapytaj, czy posiadają uprawnienia F-gazowe. Ich brak automatycznie kieruje Cię w stronę monobloku.
4. Jak bardzo cenisz sobie minimalizację ryzyka? Jeśli chcesz mieć „święty spokój” i nie martwić się o potencjalne wycieki czynnika, hermetyczny monoblok jest bezpieczniejszą opcją.
5. Jaki jest Twój budżet na robociznę? Bądź przygotowany, że montaż pompy split będzie droższy. Porównaj oferty od kilku instalatorów.
6. Jak wygląda kwestia zasilania w Twojej okolicy? Jeśli mieszkasz w rejonie częstych i długich przerw w dostawie prądu, brak ryzyka zamarznięcia w pompie split może być istotną zaletą. W przypadku monobloku będziesz musiał zainwestować w dodatkowe zabezpieczenia.
7. Co mówią sąsiedzi i znajomi? Porozmawiaj z użytkownikami obu systemów w Twojej okolicy. Z mojego doświadczenia wynika, że praktyczne opinie są często cenniejsze niż dane katalogowe.

Wybór między pompą ciepła monoblok a split nie jest decyzją o wyższości jednej technologii nad drugą. Obie są dojrzałe, wydajne i ekologiczne. To raczej dopasowanie konkretnego rozwiązania do Twoich indywidualnych potrzeb, warunków technicznych budynku i możliwości budżetowych. Monoblok oferuje prostotę, szybkość montażu i większą niezawodność hermetycznego układu. Split daje w zamian elastyczność w aranżacji i eliminuje ryzyko zamarznięcia instalacji. Analizując powyższe wskazówki i odpowiadając na pytania z checklisty, jesteś w stanie podjąć świadomą i najlepszą dla siebie decyzję, która zapewni Ci komfort i niskie rachunki na wiele lat.

Źródła / Odniesienia

1. https://www.stiebel-eltron.pl/pl/produkty-rozwiazania/energia_odnawialna/pompy_ciepla/porady/pompa-ciepla-split-vs-monoblok.html
2. https://www.hewalex.pl/wiedza/porady/pokaz-wszystkie/pompa-ciepla-monoblok-czy-split/
3. https://okieminzyniera.pl/pompa-ciepla-split-czy-monoblok-porownanie/
4. https://columbusenergy.pl/blog/pompa-ciepla-split-czy-monoblok-co-wybrac/