Jak działa powietrzna pompa ciepła?

Jeśli masz już dość kombinowania z opałem, boisz się kolejnych podwyżek za gaz albo po prostu chcesz coś zmienić w swoim domu na bardziej nowoczesne i eko, to pewnie słyszałeś o pompach ciepła. I być może zadajesz sobie teraz pytanie: Ale jak to właściwie działa? Jak można ogrzać dom… powietrzem? Wyjaśniamy.

SPIS TREŚCI

Czym właściwie jest powietrzna pompa ciepła?

Wyobraź sobie urządzenie, które potrafi wyciągnąć ciepło z powietrza na zewnątrz, nawet gdy jest mróz, i przenieść to ciepło do wnętrza Twojego domu. Tak w skrócie działa powietrzna pompa ciepła. Nie produkuje ciepła sama w sobie – ona tylko je „przerzuca” z miejsca na miejsce. Coś jak lodówka, tylko odwrotnie – zamiast chłodzić, grzeje.

Skąd ta pompa bierze ciepło?

Tu zaczyna się magia – a w zasadzie fizyka. Pompa ciepła korzysta z odnawialnych źródeł energii. W przypadku wersji powietrznej, dolnym źródłem jest po prostu… powietrze na zewnątrz. Tak, to samo, które w styczniu sprawia, że nos Ci zamarza.

Mimo że dla nas powietrze o temperaturze -10°C wydaje się „lodowate”, wciąż zawiera ono sporo energii cieplnej. Pompa ciepła potrafi to wykorzystać – dzięki specjalnemu czynnikowi roboczemu i kilku sprytnym trikom.

Jak to działa krok po kroku?

Zasysanie powietrza
Wentylator w jednostce zewnętrznej wciąga powietrze z otoczenia i kieruje je na wymiennik ciepła (czyli parownik).
Czynnik chłodniczy robi robotę
Czynnik chłodniczy krąży wewnątrz instalacji i przejmuje ciepło z powietrza – nawet tego zimnego. Po „nagrzaniu się” trafia do sprężarki.
Sprężarka podgrzewa czynnik jeszcze bardziej
W sprężarce rośnie ciśnienie czynnika, a co za tym idzie – rośnie też jego temperatura. Robi się naprawdę gorący!
Ciepło trafia do Twojego domu
Gorący czynnik oddaje ciepło do instalacji grzewczej – grzejników, podłogówki albo zbiornika z ciepłą wodą. I voilà – w domu robi się przyjemnie ciepło.
I wszystko zaczyna się od nowa
Po oddaniu ciepła czynnik znów trafia do parownika, schładza się i cały cykl się powtarza. Taki niekończący się obieg ciepła.

Co siedzi w środku takiej pompy?

Standardowa powietrzna pompa ciepła (np. typu split) składa się z kilku podstawowych elementów:

Jednostka zewnętrzna – to ta skrzynka z wiatrakiem, którą widzisz na elewacjach. Zawiera wentylator, parownik i sprężarkę.
Jednostka wewnętrzna – zazwyczaj zamontowana w kotłowni albo pomieszczeniu technicznym. To tu trafia ciepło, które potem rozchodzi się po domu.
Czynnik chłodniczy – specjalny płyn, który krąży w układzie i przenosi ciepło.
Wymienniki ciepła (parownik i skraplacz) – miejsce, gdzie ciepło jest odbierane i oddawane.
Sterownik i elektronika – żeby to wszystko ogarnąć i działało automatycznie.

Rodzaje pomp powietrznych – czyli jaki model wybrać?

Wśród powietrznych pomp ciepła wyróżniamy dwa główne typy:

Pompa powietrze–woda – czyli taka, która grzeje wodę w systemie grzewczym (grzejniki, podłogówka, ciepła woda użytkowa).
Pompa powietrze–powietrze – zamiast ogrzewać wodę, nawiewa ciepłe powietrze do pomieszczeń, jak klimatyzator w trybie grzania.

Pierwszy typ to najczęstsze rozwiązanie w domach jednorodzinnych. Drugi sprawdzi się np. w mniejszych budynkach, mieszkaniach albo domkach letniskowych.

A co zimą – czy to naprawdę działa?

To pytanie słyszymy bardzo często. Odpowiedź brzmi: tak, działa! Nowoczesne pompy ciepła powietrzne radzą sobie nawet przy temperaturach rzędu -20 czy -25°C. Oczywiście, im zimniej na zewnątrz, tym mniej efektywna staje się pompa – ale nadal grzeje. Dlatego przy bardzo niskich temperaturach czasem wspomaga ją grzałka elektryczna, która wskakuje, gdy trzeba podbić temperaturę.

Zalety powietrznej pompy ciepła – czyli dlaczego warto się tym zainteresować?

Ekologicznie – brak dymu, popiołu, spalin.
Wygodnie – żadnego noszenia opału, czyszczenia kotła itp.
Ekonomicznie – rachunki niższe niż przy ogrzewaniu prądem czy gazem.
Nowocześnie – możesz sterować pompą z aplikacji w telefonie.
Kompatybilnie – świetnie działa z fotowoltaiką.
Bezpiecznie – brak ryzyka wybuchu gazu czy zaczadzenia.

A co z kosztami?

Nie ma co ukrywać – instalacja pompy ciepła to inwestycja. Cena zależy od wielu rzeczy: powierzchni domu, mocy urządzenia, producenta, rodzaju pompy (monoblok czy split) i zakresu instalacji (czy tylko ogrzewanie, czy też CWU).

Ale orientacyjnie: całość z montażem to wydatek rzędu 25 000–45 000 zł. Dobra wiadomość? Można dostać spore dofinansowanie – np. z programu Czyste Powietrze albo lokalnych dotacji. W efekcie realne koszty mogą być dużo niższe.

Podsumowanie

Pompa ciepła to urządzenie, które pobiera ciepło z powietrza zewnętrznego i przekazuje je do domu.
Działa na zasadzie obiegu czynnika chłodniczego – jak odwrócona lodówka.
Jest ekologiczna, wygodna i coraz bardziej opłacalna.
Zimą też daje radę – i to nawet w duże mrozy.
Montaż nie wymaga kopania ani odwiertów.
Koszty można znacząco obniżyć dzięki dotacjom.

Chcesz mieć ciepły dom bez dymu, opału i wysokich rachunków? Powietrzna pompa ciepła to naprawdę mocna opcja. Może i brzmi jak coś z przyszłości – ale ta przyszłość dzieje się właśnie teraz.