Dopłaty do węgla w 2025/2025: Komu przysługuje dodatek i bon energetyczny? Zasady, kwoty, wnioski

* W 2024 roku nie obowiązuje już jednorazowy dodatek węglowy w kwocie 3000 zł.
* Główną formą wsparcia dla osób ogrzewających domy węglem jest teraz bon energetyczny.
* Aby otrzymać bon, musisz spełnić określone kryterium dochodowe.
* Niezbędny jest wpis lub zgłoszenie głównego źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).
* Wysokość bonu energetycznego jest podwojona dla gospodarstw domowych używających źródeł ciepła zasilanych energią elektryczną, w tym pomp ciepła i pieców akumulacyjnych.
* Wnioski o bon energetyczny można składać od 1 sierpnia do 30 września 2024 roku.
* Świadczenie ma charakter jednorazowy i obejmuje drugą połowę 2024 roku.

Wzrost cen energii i opału w ostatnich latach sprawił, że wiele gospodarstw domowych z niepokojem patrzy na nadchodzący sezon grzewczy. Rządowe programy wsparcia, takie jak dopłaty do węgla, stały się kluczowym elementem domowych budżetów. W 2024 roku zaszły jednak istotne zmiany, które wymagają dokładnego wyjaśnienia, aby nikt nie stracił szansy na należne mu dofinansowanie.

• Czy dodatek węglowy w kwocie 3000 zł nadal obowiązuje w 2024 roku?
  Nie, program jednorazowego dodatku węglowego w wysokości 3000 zł zakończył się i nie jest kontynuowany w 2024 roku. Został on zastąpiony nowym świadczeniem – bonem energetycznym.
• Czym jest bon energetyczny i kto może go otrzymać?
  Bon energetyczny to jednorazowe świadczenie pieniężne przeznaczone dla gospodarstw domowych o niższych dochodach, mające na celu częściowe pokrycie kosztów energii elektrycznej, cieplnej i gazu.
• Jakie są progi dochodowe do otrzymania bonu energetycznego?
  Limit dochodowy wynosi 2500 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie jednoosobowym oraz 1700 zł miesięcznie na osobę w gospodarstwie wieloosobowym.
• Czy muszę mieć wpis do CEEB, aby dostać dopłatę do węgla?
  Tak, posiadanie wpisu lub zgłoszenia głównego źródła ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) jest jednym z kluczowych warunków otrzymania podwyższonego bonu energetycznego.
• Ile wynosi dopłata dla osób ogrzewających dom węglem?
  Jeśli Twoje gospodarstwo domowe jako główne źródło ogrzewania wykorzystuje energię elektryczną (np. piec akumulacyjny, pompa ciepła), standardowa kwota bonu jest podwajana. Dla kotłów na paliwo stałe, w tym węgiel, nie ma podwójnej stawki, obowiązują kwoty standardowe.
• Do kiedy i gdzie należy złożyć wniosek o bon energetyczny?
  Wniosek należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, w terminie od 1 sierpnia do 30 września 2024 roku.
• Czy bon energetyczny będzie wypłacany co miesiąc?
  Nie, bon energetyczny jest świadczeniem jednorazowym, wypłacanym na drugą połowę 2024 roku.

Czym są dopłaty do węgla i co zmieniło się w 2024 roku?

Termin „dopłaty do węgla” na stałe wszedł do języka Polaków w 2022 roku, kiedy to rząd wprowadził dodatek węglowy. Było to jednorazowe świadczenie w wysokości 3000 zł, przyznawane gospodarstwom domowym, których głównym źródłem ogrzewania był kocioł na paliwo stałe zasilany węglem kamiennym, brykietem lub peletem zawierającym co najmniej 85% węgla kamiennego. Co kluczowe, dodatek ten nie był uzależniony od dochodów rodziny, a jedynym formalnym wymogiem było posiadanie odpowiedniego wpisu w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB).

Program ten był odpowiedzią na gwałtowny wzrost cen węgla i miał na celu złagodzenie skutków kryzysu energetycznego. Jednak w 2024 roku sytuacja uległa zmianie. Rząd zdecydował się na odejście od uniwersalnych dopłat na rzecz bardziej celowanego wsparcia, skierowanego do osób najbardziej narażonych na ubóstwo energetyczne. Właśnie dlatego w miejsce dodatku węglowego wprowadzono bon energetyczny.

Od dodatku węglowego do bonu energetycznego – kluczowe różnice

Choć oba programy mają na celu wsparcie Polaków w pokryciu kosztów ogrzewania, fundamentalnie się od siebie różnią. Zrozumienie tych różnic jest kluczowe, aby wiedzieć, o jakie świadczenie i na jakich zasadach można się ubiegać.

1. Kryterium dochodowe: To najważniejsza zmiana. Dodatek węglowy był dostępny dla każdego, kto ogrzewał dom węglem, niezależnie od zarobków. Bon energetyczny jest przeznaczony wyłącznie dla gospodarstw domowych, które mieszczą się w określonych progach dochodowych.
2. Wysokość świadczenia: Dodatek węglowy miał stałą kwotę – 3000 zł. Wysokość bonu energetycznego jest zróżnicowana i zależy od liczby osób w gospodarstwie domowym. Waha się od 300 zł do 600 zł w podstawowej wersji.
3. Zakres wsparcia: Dodatek węglowy był celowany wyłącznie w użytkowników paliw stałych. Bon energetyczny ma szerszy zakres – ma na celu zrekompensowanie rosnących cen energii elektrycznej, gazu oraz ciepła systemowego, a nie bezpośrednio kosztów zakupu węgla.
4. Mechanizm „złotówka za złotówkę”: W przypadku bonu energetycznego wprowadzono zasadę, która pozwala na otrzymanie wsparcia nawet po nieznacznym przekroczeniu progu dochodowego. Świadczenie jest wtedy pomniejszane o kwotę przekroczenia. Taki mechanizm nie istniał przy dodatku węglowym.

Z mojego doświadczenia w analizie programów socjalnych wynika, że przejście na model oparty na dochodach jest standardowym krokiem w racjonalizacji wydatków publicznych. Skupia pomoc tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna, choć jednocześnie komplikuje procedurę i ogranicza grono beneficjentów.

Kto może ubiegać się o dofinansowanie do ogrzewania węglem?

W 2024 roku formalne „dofinansowanie do węgla” nie istnieje. Osoby ogrzewające domy tym paliwem mogą jednak ubiegać się o wsparcie w ramach bonu energetycznego, o ile spełnią dwa podstawowe warunki: kryterium dochodowe oraz posiadanie zgłoszenia źródła ciepła w CEEB.

Kryterium dochodowe – jakie są progi w 2024 roku?

Aby otrzymać bon energetyczny, dochód Twojego gospodarstwa domowego nie może przekroczyć ustalonych limitów. Progi te zostały określone na następującym poziomie:

• 2500 zł netto miesięcznie – dla gospodarstwa domowego jednoosobowego.
• 1700 zł netto miesięcznie – na osobę w gospodarstwie domowym wieloosobowym (składającym się z co najmniej dwóch osób).

Jak liczyć dochód? Pod uwagę brany jest przeciętny miesięczny dochód za 2023 rok. W praktyce oznacza to, że należy zsumować wszystkie dochody członków gospodarstwa domowego z całego roku, a następnie podzielić tę sumę przez 12 (miesięcy) i przez liczbę osób w gospodarstwie.

Co jeśli Twój dochód nieznacznie przekracza próg? Właśnie tutaj zastosowanie znajduje zasada „złotówka za złotówkę”. Oznacza to, że bon energetyczny zostanie przyznany, ale jego wysokość będzie pomniejszona o kwotę, o jaką przekroczono limit dochodowy. Jeśli na przykład próg dla Twojej rodziny wynosi 3400 zł (2 osoby x 1700 zł), a wasz łączny dochód to 3500 zł, przekraczacie go o 100 zł. Jeśli należny Wam bon wynosi 400 zł, otrzymacie świadczenie w wysokości 300 zł (400 zł – 100 zł). Minimalna kwota wypłaty świadczenia to 20 zł – jeśli po przeliczeniu wyjdzie mniej, bon nie zostanie przyznany.

Warunek głównego źródła ogrzewania i wpis do CEEB

Drugim fundamentalnym warunkiem, szczególnie istotnym w kontekście poprzednich dopłat do węgla, jest posiadanie wpisu lub zgłoszenia głównego źródła ogrzewania do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB). Jest to ogólnopolska baza danych, której celem jest zebranie informacji o źródłach ciepła i spalania paliw w budynkach na terenie całego kraju.

Dlaczego to takie ważne?
Wpis do CEEB jest formalnym potwierdzeniem dla urzędu, czym ogrzewasz swój dom. Chociaż w przypadku bonu energetycznego podwyższone świadczenie dotyczy głównie źródeł zasilanych energią elektryczną, posiadanie wpisu jest ogólnym wymogiem formalnym, który był kluczowy przy poprzednich dodatkach i wciąż jest weryfikowany. Brak wpisu lub jego niezgodność ze stanem faktycznym może być podstawą do odrzucenia wniosku.

Zgłoszenia należało dokonać do 30 czerwca 2022 roku. Jeśli jednak uruchomiłeś nowe źródło ciepła po tej dacie lub z jakiegoś powodu tego nie zrobiłeś, masz obowiązek złożyć deklarację w ciągu 14 dni od jego pierwszego uruchomienia.

Jak sprawdzić lub dokonać wpisu do CEEB?

W praktyce najczęściej sprawia to problemy osobom, które nie są pewne, czy poprzedni właściciel nieruchomości dopełnił formalności. Na szczęście proces jest prosty.

1. Sprawdzenie wpisu: Możesz skontaktować się z urzędem gminy lub miasta, aby potwierdzić, czy dla Twojego adresu złożono deklarację.
2. Złożenie deklaracji online: Najwygodniejszym sposobem jest skorzystanie z portalu CEEB (ceeb.gov.pl). Wystarczy zalogować się za pomocą Profilu Zaufanego, e-dowodu lub bankowości elektronicznej i wypełnić prosty formularz online.
3. Złożenie deklaracji papierowej: Jeśli nie masz dostępu do internetu, możesz pobrać formularz ze strony internetowej CEEB lub otrzymać go w urzędzie gminy/miasta i złożyć go osobiście w urzędzie.

Pamiętaj, aby w deklaracji wskazać wszystkie posiadane źródła ciepła, a jako główne oznaczyć to, które faktycznie pełni tę funkcję.

Ile wynoszą dopłaty do węgla w ramach nowego bonu energetycznego?

Wysokość bonu energetycznego nie jest stała. Zależy od liczby osób tworzących gospodarstwo domowe. Standardowe stawki, które dotyczą również osób ogrzewających domy węglem, wyglądają następująco:

• 300 zł – dla gospodarstwa jednoosobowego,
• 400 zł – dla gospodarstwa składającego się z 2 do 3 osób,
• 500 zł – dla gospodarstwa składającego się z 4 do 5 osób,
• 600 zł – dla gospodarstwa składającego się z co najmniej 6 osób.

Ustawa przewiduje również podwyższone kwoty świadczenia, ale warto tu podkreślić kluczowy detal. Wyższe dofinansowanie przysługuje, gdy głównym źródłem ogrzewania jest źródło zasilane energią elektryczną, w tym pompy ciepła i piece akumulacyjne, które zostało wpisane do CEEB. W takim przypadku kwoty są podwojone i wynoszą odpowiednio: 600 zł, 800 zł, 1000 zł i 1200 zł.

Ważne: Jeśli ogrzewasz dom kotłem na węgiel, nie kwalifikujesz się do podwyższonej stawki bonu energetycznego. Obowiązują Cię stawki podstawowe (300-600 zł), o ile spełniasz kryterium dochodowe.

Wysokość świadczenia w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym

Aby zobrazować, jak wysokość świadczenia przekłada się na konkretne sytuacje, poniżej przedstawiamy proste zestawienie dla gospodarstw domowych ogrzewających dom węglem i spełniających kryteria dochodowe:

• Emeryt mieszkający samotnie: Otrzyma 300 zł, o ile jego dochód nie przekracza 2500 zł netto.
• Małżeństwo (2 osoby): Otrzyma 400 zł, o ile ich łączny dochód nie przekracza 3400 zł netto (2 x 1700 zł).
• Rodzina z dwójką dzieci (4 osoby): Otrzyma 500 zł, o ile ich łączny dochód nie przekracza 6800 zł netto (4 x 1700 zł).
• Rodzina wielodzietna (6 osób): Otrzyma 600 zł, o ile ich łączny dochód nie przekracza 10200 zł netto (6 x 1700 zł).

Jak krok po kroku złożyć wniosek o dopłatę?

Proces składania wniosku o bon energetyczny został zaprojektowany tak, aby był jak najprostszy. Warto jednak przygotować się wcześniej, aby uniknąć błędów i stresu związanego z terminami.

Wymagane dokumenty i załączniki

Wzór wniosku o wypłatę bonu energetycznego zostanie określony w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw energii. Chociaż ostateczny formularz nie jest jeszcze publicznie dostępny, na podstawie podobnych świadczeń można spodziewać się, że konieczne będzie podanie następujących informacji:

• Dane osobowe wnioskodawcy i członków gospodarstwa domowego: imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania.
• Oświadczenie o dochodach: Wnioskodawca będzie musiał zadeklarować dochody wszystkich członków gospodarstwa domowego za 2023 rok. Urząd będzie mógł zweryfikować te dane w systemach Krajowej Administracji Skarbowej.
• Numer rachunku bankowego: Na który ma zostać przelane świadczenie.
• Informacja o głównym źródle ogrzewania: Konieczne będzie wskazanie, czy jest ono zgodne z wpisem do CEEB.

W praktyce najczęściej działa to tak, że gmina sama weryfikuje dane o dochodach, jednak w niektórych przypadkach (np. dochody z działalności rolniczej, dochody nieopodatkowane) może być konieczne dołączenie dodatkowych zaświadczeń lub oświadczeń.

Gdzie i w jakim terminie należy złożyć wniosek?

Kluczowe są tutaj terminy, których nie można przekroczyć.

• Termin składania wniosków: od 1 sierpnia 2024 roku do 30 września 2024 roku. Wnioski złożone po tym terminie nie będą rozpatrywane.
• Miejsce składania wniosków: Wniosek należy złożyć w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Wiele urzędów umożliwia składanie wniosków zarówno w formie papierowej (osobiście lub pocztą), jak i elektronicznej za pośrednictwem platformy ePUAP.

Wypłata świadczenia nastąpi na przełomie 2024 i 2025 roku. Gmina będzie miała 60 dni na rozpatrzenie prawidłowo złożonego wniosku.

Najczęstsze pytania i odpowiedzi

Wokół nowych dopłat narosło wiele pytań i wątpliwości. Poniżej odpowiadamy na te, które pojawiają się najczęściej.

Czy emeryci i renciści mają specjalne warunki?

Emeryci i renciści ubiegają się o bon energetyczny na zasadach ogólnych. Nie ma dla nich dedykowanych, specjalnych progów dochodowych ani wyższych kwot świadczenia. Kluczowe jest, aby ich miesięczne świadczenie emerytalne lub rentowe mieściło się w limitach (2500 zł dla osoby samotnej lub 1700 zł na osobę w gospodarstwie dwuosobowym). Ze względu na strukturę dochodów, to właśnie seniorzy są jedną z głównych grup, które skorzystają z tego wsparcia.

Co zrobić, gdy mój wniosek został odrzucony?

Odrzucenie wniosku może nastąpić z kilku powodów: przekroczenie kryterium dochodowego, błędy formalne we wniosku, czy brak wpisu do CEEB. Jeśli nie zgadzasz się z decyzją, masz prawo do odwołania. Decyzję o odmowie przyznania bonu energetycznego wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Od tej decyzji przysługuje odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO). Masz na to 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Warto w odwołaniu precyzyjnie opisać, dlaczego uważasz decyzję za błędną i dołączyć ewentualne dowody na poparcie swojego stanowiska.

Czy dopłaty do węgla będą kontynuowane w 2025 roku?

Bon energetyczny jest świadczeniem jednorazowym, przeznaczonym na drugą połowę 2024 roku. Obecnie nie ma żadnych oficjalnych decyzji ani projektów ustaw dotyczących kontynuacji tego typu wsparcia w 2025 roku. Dalsze kroki rządu będą najprawdopodobniej zależeć od sytuacji na rynkach energii, poziomu inflacji oraz ogólnej kondycji gospodarki. Należy śledzić komunikaty Ministerstwa Klimatu i Środowiska, które jest odpowiedzialne za politykę energetyczną kraju.

Choć dodatek węglowy w znanej formie przeszedł do historii, wprowadzenie bonu energetycznego pokazuje, że rząd dostrzega problem ubóstwa energetycznego. Kluczowe jest teraz, aby dokładnie sprawdzić, czy spełniasz nowe kryteria dochodowe i dopełnić wszystkich formalności w wyznaczonym terminie. Pamiętaj, że termin na złożenie wniosku upływa 30 września 2024 roku. Przygotuj niezbędne informacje już teraz, aby bez problemu skorzystać z dostępnego wsparcia.

Źródła / Odniesienia

1. https://forsal.pl/gospodarka/finanse-publiczne/artykuly/9873085,dodatek-weglowy-2025-kiedy-czy-bedzie-dofinansowanie-do-wegla-w-2025-roku-co-wiadomo-dodatek-weglowy-dla-emerytow-ustawa-do-kiedy-wniosek-gov.html
2. https://www.castorama.pl/doplaty-do-wegla-2024-dodatek-weglowy-co-musisz-wiedziec-ins-1068499.html
3. https://www.prawo.pl/samorzad/komu-przysluguje-dodatek-weglowy,517055.html
4. https://www.rachuneo.pl/artykuly/doplaty-do-wegla-opalowego