Hełm dielektryczny w pracy – kiedy jest konieczny i jak działa?

W każdej branży, w której istnieje ryzyko urazu głowy, hełm ochronny BHP jest niezbędnym elementem wyposażenia pracownika. Od budowy, przez energetykę, aż po przemysł ciężki, czyli wszędzie tam, gdzie może dojść do spadających przedmiotów, porażenia prądem czy uderzeń, odpowiedni hełm bezpieczeństwa może uratować życie. Z pozoru prosty element odzieży ochronnej, jakim jest kask roboczy, różni się jednak pod względem konstrukcji, materiału i przeznaczenia. Jednym z najbardziej zaawansowanych typów jest hełm dielektryczny, przeznaczony do prac w pobliżu instalacji elektrycznych.
W tym wpisie wyjaśnimy, czym się różni od klasycznego hełmu budowlanego, jakie normy bezpieczeństwa musi spełniać (m.in. EN 397 i EN 50365) oraz jak dobrać odpowiedni model do rodzaju pracy.

Czym jest hełm dielektryczny i jak działa?

Hełm dielektryczny to specjalistyczny rodzaj kasku roboczego, który chroni nie tylko przed urazami mechanicznymi, ale również przed porażeniem prądem elektrycznym. Jego konstrukcja wykonana jest z materiałów nieprzewodzących prądu, takich jak ABS, polietylen HDPE lub włókno węglowe z dielektryczną powłoką. W odróżnieniu od klasycznych hełmów budowlanych, modele dielektryczne są projektowane tak, aby wytrzymać określone napięcie elektryczne, nawet do 1000 V AC lub 1500 V DC. Dzięki temu chronią pracownika w przypadku przypadkowego kontaktu z przewodem pod napięciem. Zwykły hełm ochronny BHP zabezpiecza przed uderzeniem, a hełm dielektryczny przed uderzeniem i porażeniem elektrycznym.

Kiedy stosować hełmy dielektryczne?

Zgodnie z przepisami BHP oraz normą EN 50365, hełm dla elektryka jest obowiązkowy w miejscach, gdzie występuje ryzyko kontaktu z napięciem.
Dotyczy to szczególnie:

• prac przy liniach energetycznych (niskiego i średniego napięcia),
• montażu instalacji elektrycznych,
• prac serwisowych przy stacjach transformatorowych,
• konserwacji urządzeń elektrycznych i szaf rozdzielczych,
• pracy w energetyce zawodowej i przemysłowej,
• prac na wysokościach w pobliżu kabli lub przewodów.

Dodatkowo hełmy dielektryczne sprawdzają się także w branżach, gdzie obecne są pola elektromagnetyczne lub wysokie temperatury, np. w przemyśle chemicznym i hutniczym.

Różnice między hełmem dielektrycznym a standardowym

Warto pamiętać, że zwykły kask roboczy nie zapewnia ochrony przed prądem, nawet jeśli wykonany jest z tworzywa sztucznego.
Tylko hełm dielektryczny z certyfikatem EN 50365 gwarantuje rzeczywistą izolację elektryczną.

Normy bezpieczeństwa dla hełmów BHP (EN 397 i EN 50365)

Każdy hełm ochronny BHP musi spełniać odpowiednie normy techniczne.

EN 397 – podstawowa norma dla hełmów ochronnych

Norma EN 397 określa minimalne wymagania dla hełmów budowlanych:

• odporność na uderzenie i penetrację,
• stabilność wymiarów,
• odporność na płomień,
• odporność na ekstremalne temperatury (od -20°C do +50°C),
• możliwość montażu dodatkowych akcesoriów (osłony twarzy, ochronniki słuchu).

Hełmy z oznaczeniem EN 397 to standardowy wybór na budowie, w przemyśle czy magazynie.

EN 50365 – norma dla hełmów dielektrycznych

Norma EN 50365 dotyczy hełmów przeznaczonych do pracy w środowisku elektrycznym.
Hełmy te muszą przejść testy odporności na:

• prąd przemienny do 1000 V,
• prąd stały do 1500 V,
• przebicie elektryczne,
• działanie łuku elektrycznego i wyładowań.

Dodatkowo każdy hełm dielektryczny oznaczony EN 50365 musi być testowany indywidualnie, co gwarantuje najwyższy poziom bezpieczeństwa.

Jak dobrać odpowiedni hełm ochronny do pracy?

Dobór odpowiedniego hełmu ochronnego BHP zależy od środowiska pracy i rodzaju zagrożeń.
Oto kilka wskazówek:

1. Dla elektryków i energetyków – wybieraj hełm dielektryczny EN 50365, odporny na napięcie do 1000 V.
2. Dla budowlańców – sprawdzi się hełm budowlany EN 397, chroniący przed uderzeniem i upadkiem przedmiotów.
3. Dla prac na wysokościach – wybierz kask dielektryczny z paskiem podbródkowym, który zapobiega zsunięciu się przy pochyleniu.
4. Dla spawaczy lub hutników – stosuj modele odporne na iskry i wysokie temperatury.

Warto także zwrócić uwagę na:

• wagę hełmu (komfort noszenia),
• system wentylacji,
• regulację rozmiaru (najczęściej pokrętło),
• możliwość montażu przyłbicy lub ochronników słuchu.

Jak dbać o hełm dielektryczny, by zachował swoje właściwości?

Ochrona głowy wymaga regularnej konserwacji sprzętu.
Aby hełm dla elektryka zachował pełne właściwości izolacyjne, należy:

• unikać ekspozycji na słońce i promieniowanie UV przez długi czas,
• nie używać środków chemicznych do czyszczenia – wystarczy wilgotna ściereczka,
• wymieniać hełm co 3–5 lat (lub wcześniej po uderzeniu),
• przechowywać go w suchym, chłodnym miejscu,
• regularnie sprawdzać taśmy i paski mocujące.

Nawet jeśli hełm bezpieczeństwa wygląda dobrze, po silnym uderzeniu może mieć mikropęknięcia, wtedy konieczna jest wymiana.

Najczęstsze błędy przy stosowaniu hełmów BHP

1. Używanie hełmu bez certyfikatu EN 397 lub EN 50365.
2. Noszenie hełmu z uszkodzoną skorupą lub zawieszeniem.
3. Nieodpowiedni typ kasku – np. zwykły kask budowlany przy pracach elektrycznych.
4. Brak paska podbródkowego podczas pracy na wysokości.
5. Zaniedbanie okresowej wymiany hełmu.

Takie błędy znacząco obniżają skuteczność ochrony i mogą prowadzić do tragicznych wypadków.

Ochrona głowy BHP to fundament każdej pracy fizycznej, a dobrze dobrany hełm ochronny to coś więcej niż obowiązek, to inwestycja w życie i zdrowie.
W środowiskach elektrycznych wybieraj hełm dielektryczny EN 50365, który zapewnia izolację od napięcia i ochronę przed uderzeniem. Na budowie natomiast niezastąpiony będzie hełm budowlany EN 397. Kupując kask roboczy w Ventura Signum, zyskujesz pewność, że produkt przeszedł rygorystyczne testy i spełnia normy bezpieczeństwa europejskie. Postaw na bezpieczeństwo i wybierz hełm dla elektryka lub hełm bezpieczeństwa dopasowany do Twojej branży i warunków pracy.